امروز یکشنبه 2 مهر 1396

درباره استان خوزستان

استان خوزستان با حدود 64 هزار كیلومتر مربع وسعت، حدود 4 درصد از كل مساحت كشور را به خود اختصاص داده است كه از این حیث دهمین استان كشور محسوب می شود. براساس آخرین تقسیم‌های كشوری، این استان دارای 23 شهرستان و 54 شهر و حدود 4400 آبادی دارای سكنه بوده است.

راساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن كه در سال 1385 انجام شد، كل جمعیت استان در این سال حدود 2/4 میلیون نفر بوده است كه از این تعداد حدود 9/2 میلیون نفر در شهرها و 4/1 میلیون نفر در روستاها ساكن هستند. نرخ شهرنشینی در استان معادل 2/67 درصد بوده كه این میزان 3/1 درصد كمتر از متوسط میزان شهرنشینی در كل كشور است.

براساس آمار متوسط نرخ رشد سالانه جمعیت در دوره سال‌های 1385-1375 معادل 33/1 درصد بوده كه حدود 83/0 متوسط نرخ رشد جمعیت كل كشور (61/1 درصد) در دوره یادشده بوده كه بزرگ‌ترین تحول جمعیتی استان خوزستان در طول نیم قرن اخیر محسوب می‌شود. نرخ رشد جمعیت استان خوزستان همیشه جزء بالاترین نرخ‌های رشد در بین تمام استان‌های كشور بوده است.

ساختار اقتصاد استان خوزستان دارای شرایط ویژه‌ای است. بخش صنعت و معدن كه شامل نفت نیز هست با حدود 78 درصد از كل تولید ناخالص استان در سال 1386 بخش اصلی فعالیت‌های اقتصادی استان را به خود اختصاص داده است. پس از آن بخش خدمات با حدود 7/18 درصد و بخش كشاورزی و ماهیگیری با حدود 1/3 درصد از كل تولید ناخالص داخلی استان در رتبه‌های بعدی قرار داشته‌اند.

 از اصلی‌ترین امكانات و قابلیت‌های توسعه استان خوزستان كه می‌توان به آن اشاره كرد، جاری بودن بخش عظیمی از آب‌های سطحی كشور و وجود رودخانه‌های پرآب و دائمی در آن و برخورداری از سدهای عظیم و متعدد احداث شده یا در حال احداث در مناطق مختلف استان و امكان استفاده چندمنظوره از آنها به منظور توسعه بخش‌های كشاورزی، شیلات، انرژی و تأمین آب شرب است. از دیگر امكانات استان وجود منابع قابل توجه خاك و پوشش گیاهی، برخورداری از اقلیم مناسب و امكان كاشت و برداشت سه نوبت محصولات كشاورزی در بخش وسیعی از استان، وجود نخلستان‌های وسیع در سطح استان و قابلیت چشمگیر توسعه فعالیت‌های كشاورزی و صنایع جانبی در این زمینه است، وجود ذخایر با ارزش آبزیان، بنادر صیادی، ناوگان صیادی و مجتمع‌های بزرگ پرورش ماهی و میگو و مجتمع‌های دامپروری، برخورداری از عرصه‌های مستعدكشت علوفه و برخورداری از 9 واحد بزرگ كشت و صنعت نیشكر با وسعت حدود 90 هزار هكتار و صنایع متعدد و متنوع وابسته به آن، از دیگر قابلیت‌ها و ظرفیت‌های استان است كه نقش بسزایی در توسعه و پیشرفت این منطقه دارد. برخورداری از مراكز آموزش عالی و نیروهای متخصص و خبره در بخش كشاورزی، برخورداری از نیمی از مساحت تالاب‌های بین‌المللی و ارزشمند كشور و... نیز در مجموع زمینه بسیار مناسبی برای پیشرفت همه جانبه فعالیت‌های كشاورزی، مرتع‌داری، دامپروری، شیلات و آبزیان، دام و طیور و... را برای استان فراهم آورده است.

 از دیگر ظرفیت‌های بالقوه استان كه می‌توان به آن اشاره كرد برخورداری از معادن عظیم نفت و گاز و صنایع بزرگ نفت و گاز و پتروشیمی همچنین صنایع بزرگ فلزی و صنایع كانی غیرفلزی (صنایع سیمان)، وجود نیروگاه‌های بزرگ آبی و حرارتی در استان و قابلیت احداث نیروگاه‌های جدید در كنار مراكز مصرف و نیز قابلیت اتصال شبكه برق استان به كشور عراق و كشورهای حاشیه خلیج‌فارس است. وجود قابلیت‌های متعدد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی در منطقه هم كه ناشی از پیشینه طولانی صنعت نفت در استان خوزستان است، موقعیت ویژه‌ای را برای این استان جنوبی فراهم كرده است. همچنین برخورداری از صنایع عظیم وابسته به 9 واحد بزرگ كشت و صنعت نیشكر، برخورداری از 22 شهرك صنعتی در پهنه استان برخورداری از مراكز آموزش عالی و نیروهای متخصص و خبره در بخش صنعت و... در كنار سایر قابلیت‌های استان در بخش‌های كشاورزی، بازرگانی خارجی و حمل و نقل بین‌المللی، درمجموع زمینه مناسبی برای توسعه همه‌جانبه بخش صنعت در استان فراهم آورده است.

 از سوی دیگر، موقعیت ویژه جغرافیایی استان در تعامل با منطقه و جهان و ارتباط با آب‌های آزاد بین‌المللی (به عنوان ترمینال جنوبی كریدور ارتباطی شمالی – جنوبی كشور در محور غرب)، برخورداری از امكانات بندری بسیار مناسب با ظرفیت بالا به ویژه در بندر امام كه دارای كمترین فاصله با مراكز جمعیتی كشور نسبت به سایر بنادر جنوبی ایران است و همچنین برخورداری از راه‌آهن و فرودگاه‌های متعدد و زیرساخت‌های لازم، برخورداری از منطقه ویژه اقتصادی پتروشیمی بندر امام، منطقه آزاد اروند (آبادان- خرمشهر) و در نهایت، بازارچه‌های مرزی كه همه این ظرفیت‌ها و قابلیت‌ها بستر را مناسبی برای رشد و پیشرفت استان در بخش‌های بازرگانی خارجی و حمل‌ونقل بین‌المللی فراهم آورده است.

 استان خوزستان دارای ویژگی های خاصی است كه در كمتر استانی از كشور چنین ویژگی های موجود می باشد و همین ویژگی ها عاملی گردیده تا استان خوزستان متمایز از سایر استان ها دیده شود و فرصت های مناسبی را فراهم آورده تا سرمایه گذاران اعم از داخلی و خارجی برای سرمایه گذاری از این فرصت ها استفاده نمایند كه در این خصوص می توان به موارد ذیل اشاره نمود:

1- منابع عظیم نفت و گاز:

خوزستان رتبه اول را در كشور دارا می باشد كه می توان با ایجاد مجتمع های پتروشیمی و پالایشگاهی كوچك زمینه ایجاد فرصت های شغلی مناسب و پایدار را ایجاد نمود. در این خصوص منطقه ویژه اقتصادی ماهشهر از فاكتورهای مناسب برای جذب سرمایه گذاران (داخلی و خارجی) برخوردار می باشد كه دسترسی این منطقه به آب های آزاد اولیت خاص خود را به این موضوع بخشیده است.

2- تاسیسات فولادی و ذوب آهن:

استان خوزستان رتبه دوم را در صنایع فولاد و آهن در كشور دارا می باشد كه سرمایه گذاری در احداث كارگاه های مدرن و سایر صنایع مصرف كننده تولیدات صنایع مذكور باعث ایجاد فرصت های شغلی جدید و حفظ وضع موجود می گردد.

3- وجود كشت و صنعت های مختلف:

مزارع كشت و صنعت های متعدد نیشكر و غیر نیشكری در سطح استان شرایط لازم را برای ایجاد واحدهای تولید و كاغذ سازی، نئوپان و فیبر فشرده، خوراك دام، الكل سازی، تولید سركه، تولید قارچ از باگاس نیشكر و كارخانجات دستمال كاغذی مهیا نموده است.

4- وجود رودخانه های پر آب كارون، كرخه، دز، زهره، مارون و جراحی:

یك سوم از آب های جاری كشور در این استان جریان دارد. از این امتیاز می توان در جهت سرمایه گذاری در امر كشاورزی، تحصیل برق، حمل و نق، شیلات و گردشگری استفاده و سرمایه گذاران را در این امر ترغیب نمود. اجرای پروژه های تامین آب اراضی غرب حوزه كرخه از محل سد كرخه، پتانسیل بالائی را جهت ایجاد فرصت های شغلی جدید و همچنین احداث واحدهای تولیدی كشاورزی فراهم آورده است.

5- دسترسی به آبهای آزاد و بین المللی:

ارتباط این استان با جهان خارج از این طریق حاصل گردیده است و نتیجه آن ایجاد بنادر بزرگی همچون بندر خرمشهر، بندر آبادان، بندر امام خمینی و بندر ماهشهر بوده است كه علاوه بر استان پتانسیل مناسبی را برای كشور ایجاد نموده است.

6- وجود امكانات زیربنائی:

شبكه منظم و گسترده حمل و نقل به عنوان اساس تجارت در این استان میا می باشد، وجود اتوبان های احداثی، راه آهن و فرودگاه ها و بنادر از لازمه های سرمایه گذاری محسوب می شوند كه این استان از آنها برخوردار می باشد. از طرف دیگر چنانچه طرح اتصال راه آهن خرمشهر به شهر بصره در كشور عراق به اجرا درآید باعث خواهد شد تا از این طریق استان با عراق و كشور سوریه و نهایتاً به دریای مدیترانه متصل گردد و امكانات لازم برای صادرات و ارائه خدمات به اروپا از این طریق فراهم آید.

7- همجواری خوزستان با بازارهای مصرف جهانی (كشورهای حاشیه خلیج فارس):

وجود شرایط نا مطلوب آب و هوائی در كشورهای همجوار (حاشیه خلیج فارس) زمینه های لازم برای جذب سرمایه گذاری در امور كشاورزی و صنعتی در استان خوزستان فراهم است.

8- کشاورزی

استان خوزستان از جهت پتانسیل و قابلیت های كشاورزی در كشور بی نظیر و در دنیا از نقاط ممتاز است . متوسط حجم آورد سالیانه آبهای آن معادل 32 میلیارد متر مكعب ( یك سوم آبهای جاری كشور ) است.  گفته می شود از مجموع آبهای استان 8/19 میلیارد متر مكعب آن در كشاورزی و شیلات استفاده خواهد شد كه بیش  از2 برابر مصرف فعلی است. سطح زیر كشت آبی استان سالیانه به 3/1 میلیون هكتار حدود دو برابر فعلی قابل  گسترش است و به یمن شرایط اقلیمش تا سه كشت در سال امكان دارد و توانسته یا می تواند قطب تولید شكر، گندم، ذرت ، روغن ، خرما ، مركبات، گل و گیاه ، شیر،  گوشت ،  ماهی و میگوی كشور باشد. گفته می شود این استان می تواند توانایی 26% توسعه آتی كشاورزی كشور را یكجا به عهده بگیرد و 5/23 میلیون تن تولیدات زراعی و باغی داشته باشد و فرآورده های دامی و شیلاتی آن 2 تا 9 برابر شرایط فعلی باشد . در این گزارش سعی شده است اهم فعالیتها  و اقدامات سازمان نظام مهندسی كشاورزی و منابع طبیعی استان خوزستان اجمالا مورد بررسی قرار گیرد .

 خوزستان از حیث زمین و مرغوبیت خاك و حاصلخیزی، یكی از بهترین جلگه های ایران است كه گاهی به دلیل ویژگیهای آب و هوایی می توان در سال دو بار محصول را در آن تولید نمود. فراوانی آب، وسعت و باروری خاك و تنوع طبیعی، این دیار را به جلگه ای زرخیز و پربركت تبدیل نموده كه در صورت استفاده صحیح و برنامه ریزیهای كشاورزی مكانیزه به تنهایی می تواند كشور را به لحاظ فرآورده های كشاورزی تأمین نماید و آنچه تاكنون در این استان به دست آمده با برخورداری از همان روش سنتی است كه اگر بهره گیری صحیح از این امر صورت پذیرد، بزودی خوزستان نه تنها به « طلای سیاه » ( نفت ) بلكه به « طلای سبز » ( كشاورزی ) شهرت خواهد یافت. بی شك در كمتر استانی از ایران این همه رودخانه و آبهای پرخروش و مشرف بر دشتهای وسیع وجود دارد.

9- تولید خرما:

 استان خوزستان بزرگترین تولید كننده خرما در سطح كشور و سرمایه گذاری بر روی این محصول و صنایع تبدیلی آن از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابر نظارت كارشناسی پذیرفته شده بسته به نوع درخت خرما هر درخت سالیانه حدوداً 20 تا 30 كیلو خرما میدهد. در حال حاضر ظرفیت تولید خرما در استان معادل 120000تن میباشد كه در صورت ایجاد اصلاحات لازم در كاشت و داشت و برداشت درآمد و جذب سرمایه و ترغیب سرمایه گذاران در هیات سرمایه گذاری ارز فراوانی را نصیب كشور خواهد داشت.

10- وجود زمین های لازم در خصوص پرورش ماهی و میگو:

امكانات پرورش و تنوع ابزیان شامل ماهی های سردابی، گرم آبی و میگوهای پرورشی در آب های شیرین و امکانات سرمایه گذاری در طرح های جانبی این فعالیت ها استعداد خاصی را به این استان بخشیده است. اختصاص اراضی نامناسب چوبیده در آبادان به امر پرورش ماهی و میگو و توسعه آن از پروژهای اجرائی هیات سرمایه گذاری محسوب می گردد.

11- صنعت توریسم و گردشگری:

استان خوزستان با دارا بودن آثاری با قدمت بیش از 10هزار سال قبل از میلاد مسیح (ع) زمین های لازم برای سرمایه گذاری در امر گردشگری و جهانگردی را داراست وجود اثاری همچون معبد چغازنبیل در شوش، اشكفت سلمان و كول فرح ایذه ، كاخهای داریوش و خشایار و همچنین تالاب های شادگان، هورالعظیم، آبشارها و آسیاب های شوشتر و سد شادروان و بند میزان زمین های مناسبی را برای باستان شناسان و جاهنگردان ایجاد نموده است.

12- سازمان منطقه آزاد تجاری صنعتی اروند(آبادان-خرمشهر):

پس از طی مراحل قانونی و تصویب مجلس محترم شورای اسلامی در تاریخ 4/5/83، فعالیت خود را رسماً آغاز نمود. این سازمان ، شهرهای آبادان را که بدلیل تاسیس پالایشگاه آبادان در سال 1912 میلادی یکی از شهرهای بزرگ صنعتی کشور و خرمشهر را که بدلیل وجود اولین بندر تجاری کشور از دیر باز دارای موقعیتی ممتاز نسبت به سایر نقاط و شهر های بندری کشور بوده و همچنین جزیره زیبای توریستی مینو را تحت پوشش خود قرار داده و اکنون با تعیین این منطقه با این موقعیت ممتاز بعنوان منطقه آزاد تجاری و صنعتی میرود تا به بزرگترین منطقه تجاری و صنعتی و گردشگری .خاورمیانه تبدیل شود .

13- منطقه آزاد اروند در شمال غربی خلیج فارس:

به وسعت بیش از 165 کیلو متر مربع در محل تلاقی اروند رود و کارون و دارای مرز مشترک با کشورهای عراق و کویت می باشد. این منطقه از دیرباز به دلیل وجود آب شیرین رودهای کارون و اروند، امکانات حمل و نقل جاده ای ، ریلی و دریایی از مناطق مرزی و نفت خیز کشور بوده ومنجر به ایجاد اولین پالایشگاه نفتی خاورمیانه و بزرگترین بندر تجاری کشور شده است. وجود زمین های حاصلخیز کشاورزی و صید آبزیان و فرهنگ خاص بازرگانی در مردم از دیگر ویژگی های بارز این منطقه است.همچنین زبان و فرهنگ و نسبتهای خویشاوندی مردم منطقه با کشورهای همجوار نیز از مزیتهای منحصر به فرد می باشد.




پیوندهای مرتبط

تماس با ما

  • تلفن ثابت : (061) 33363670 - 33338083 - 33338335-8
  • فکس : (061) 33338339
  • ایمیل : info[@]khstp.ir
  • آدرس : اهواز- امانیه- خیابان سقراط غربی بین انقلاب و پودات - پلاک 93